Iedereen die ooit een aft heeft gehad, weet hoe irritant zo’n klein zweertje is. Een onverwachte steekpijn bij elke hap. Een branderig gevoel wanneer je spreekt of lacht. Het is onschuldig, maar geen pretje.
In deze Fit Tip leggen we uit wat aften precies zijn, waarom ze blijven terugkomen en wat je kan doen om de pijn snel te verlichten.
Wat zijn aften precies?
Aften zijn kleine, oppervlakkige zweertjes die ontstaan op het mondslijmvlies. Dit is aan de binnenkant van je lippen, wangen, tong of zelfs achter in de keel. Ze duiken op als één enkel letseltje of in groepjes. En hoewel ze klein zijn, kunnen ze flink pijn doen.
Blijven ze terugkomen of lijken ze steeds hardnekkiger te worden? Dan is een bezoek aan de arts aangewezen.
Drie soorten aften
1. Kleine, veelvoorkomende aften
Dit zijn de aften die de meeste mensen kennen: een wit-geel zweertje met een rode rand eromheen. Vaak begint het met een prikkelend, branderig gevoel. Daarna volgt de typische pijn. Verdwijnt de aft niet binnen 15 dagen of komen er extra letseltjes bij? Dan is het aangeraden om bij de huisarts langs te gaan.
2. Terugkerende aften (ROA)
Heb je meerdere keren per jaar aften? Soms één maar soms ook tien tegelijk? Dan gaat het mogelijk om recidiverende orale aften. Deze vorm wordt beïnvloed door factoren zoals stress, hormonale schommelingen, erfelijkheid en een verzwakt immuunsysteem. De oorzaak kennen en aanpakken is hierbij belangrijk.
3. Herpetiforme aften
Dit is een zeldzamere maar ernstigere vorm, waarbij tientallen kleine zweertjes tegelijk kunnen optreden. Deze zijn soms een signaal van een onderliggende aandoening, zoals de ziekte van Behçet, Crohn of bepaalde bloedafwijkingen. Medische opvolging is hier noodzakelijk.
Waarom krijg je aften?
Aften hebben niet één duidelijke oorzaak. Er spelen meestal verschillende factoren mee:
- Stress, vermoeidheid en spanning
- Hormonale schommelingen, vooral bij vrouwen
- Erfelijke aanleg
- Kleine mondtrauma’s, zoals bijtaccidentjes, een scherpe beugel of te hard poetsen
- Voedingstriggers zoals noten, tomaten, citrusvruchten, chocolade, schaaldieren of sterk gekruide gerechten
- Bepaalde geneesmiddelen zoals antibiotica, NSAID’s, bisfosfonaten, chemo
- Infecties en immuniteitsstoornissen
- Glutenintolerantie kan ook een rol spelen
En wist je dat mensen met een tekort aan ijzer, foliumzuur of vitamine B12 ook vaker aften ontwikkelen?
Wat kunnen wij voor jou doen bij aften?
Bij Apotheek An De Witte helpen we je graag verder om de behandeling te vinden die bij jouw situatie past. We luisteren naar:
- hoe lang de aft aanwezig is.
- hoe pijnlijk hij is.
- of er één of meerdere letsels zijn.
- hoe vaak je aften krijgt.
- mogelijke uitlokkende factoren (voeding, medicatie, stress…).
Daarna kunnen we de juiste producten aanbevelen.
Antiseptica en lokale verdoving
Mondspoelingen, gels of zuigtabletten met onder andere chloorhexidine of lidocaïne ontsmetten het letsel en verzachten de pijn. Belangrijk: gebruik nooit meerdere antiseptica tegelijk.
Gels of sprays met hyaluronzuur
Deze producten vormen een beschermend laagje, hydrateren en ondersteunen het herstel van het slijmvlies.
Filmvormende oplossingen
Deze leggen als het ware een ‘pleister’ over de aft. Zo vermindert de pijn aanzienlijk, vooral tijdens het eten. De werking houdt tot 4 uur aan.
Bij ernstige vormen
Paracetamol, ontstekingsremmers of corticosteroïden op voorschrift.
Wanneer naar de arts gaan voor aften?
- Als de aft langer dan 2 weken blijft
- Als je regelmatig grote, zeer pijnlijke of vele aften tegelijk hebt
- Als je koorts of algemene malaise ervaart
- Als je vermoedt dat een onderliggende aandoening meespeelt
Last van aften? We helpen je graag verder.
Aften zijn meestal onschuldig. Dit wil natuurlijk niet zeggen dat je ermee moet blijven rondlopen. Bij Apotheek An De Witte bekijken we samen welke aanpak het beste past en hoe je toekomstige uitbraken kan voorkomen. Kom zeker langs.