Ademen doe je zonder erbij na te denken. Tot je merkt dat het plots minder makkelijk gaat. Je bent sneller buiten adem, moet vaker hoesten of hoort een piepend geluid bij het ademhalen. Dit kan wijzen op astma.
Astma komt vaak voor, bij kinderen én volwassenen. Toch is het niet altijd makkelijk om het te herkennen, want de klachten variëren sterk.
Lees hier wat astma is, hoe je de klachten herkent en wat je zelf kan doen om er beter mee om te gaan.
Wat is astma?
Bij astma zijn je luchtwegen gevoelig en snel geïrriteerd. Door bepaalde prikkels kunnen ze opzwellen, vernauwen en extra slijm aanmaken. Hierdoor stroomt de lucht minder goed door en krijg je het benauwd.
Dit gebeurt niet altijd op dezelfde manier. De ene persoon heeft af en toe klachten, de andere veel vaker. Ook de ernst kan verschillen. Net die wisselende symptomen maken astma soms lastig te herkennen.
Hoe herken je astma?
Astma kan zich op verschillende manieren tonen. Veelvoorkomende klachten zijn:
- kortademigheid
- piepende ademhaling
- hoesten, vooral ’s nachts of vroeg in de ochtend
- een drukkend gevoel op de borst
- sneller buiten adem zijn bij inspanning
Waardoor krijg je klachten?
Astmaklachten ontstaan vaak door prikkels waar je luchtwegen gevoelig op reageren. Welke prikkels dat zijn, verschilt van persoon tot persoon.
Bekende uitlokkers zijn:
- pollen, huisstofmijt of dierenhaar
- sigarettenrook
- parfum of sterke geuren
- verkoudheid of andere infecties van de luchtwegen
- koude lucht
- inspanning
- stress of hevige emoties
- luchtvervuiling
Soms merk je snel wat bij jou klachten uitlokt. Soms duurt het wat langer voor je daar een patroon in ziet.
Is astma hetzelfde als allergie?
Nee, maar er kan wel een verband zijn. Bij sommige mensen worden de klachten uitgelokt door allergenen, zoals pollen of huisstofmijt. Dan is er sprake van allergisch astma. Bij anderen speelt allergie geen rol.
Daarom is het belangrijk om je klachten goed te laten onderzoeken. Zo krijg je een beter zicht op wat er aan de hand is en welke aanpak bij jou past.
Hoe wordt astma behandeld?
Astma wordt meestal behandeld met medicatie die je inademt via een inhalator. Hierdoor komt deze medicatie rechtstreeks in de luchtwegen terecht.
Deze twee groepen medicatie worden vaak gebruikt bij de behandeling van astma.
- Luchtwegverwijders
Die helpen om de luchtwegen snel weer wijder te maken, zodat ademen makkelijker gaat. - Ontstekingsremmers
Die helpen om de irritatie en ontsteking in de luchtwegen onder controle te houden en klachten te voorkomen.
Welke medicatie je nodig hebt, hangt af van jouw situatie. Daarom is het belangrijk om jouw behandeling goed op te volgen en niet op eigen houtje te stoppen.
Jouw inhalator juist gebruiken maakt een groot verschil
Een inhalator werkt alleen goed als je hem correct gebruikt. Net daar loopt het in de praktijk vaak mis. Een kleine fout bij het inhaleren en de medicatie komt minder goed in je longen terecht.
Twijfel je of je jouw inhalator juist gebruikt? Dan is het een goed idee om dit te laten nakijken. In de apotheek bekijken we samen met jou of je techniek correct is en geven we je extra uitleg waar nodig.
Wat kan je zelf doen bij astma?
Met de juiste behandeling kan je astma vaak goed onder controle houden. Daarnaast zijn er ook een aantal dingen die je zelf kan doen:
- gebruik jouw medicatie zoals voorgeschreven
- stop niet zomaar wanneer je je beter voelt
- probeer rook en andere prikkelende stoffen te vermijden
- let op welke prikkels bij jou klachten veroorzaken
- blijf bewegen op een manier die haalbaar is voor jou
- laat je inhalatietechniek regelmatig controleren
- bespreek veranderingen in je klachten met je arts
Hoe beter je jouw eigen klachten leert kennen, hoe makkelijker het wordt om ermee om te gaan.
Wat als je een astma-aanval krijgt?
Bij een astma-aanval worden je luchtwegen plots nauwer. Dit voelt erg benauwd. Je moet hoesten of krijgt een piepende ademhaling.
Probeer rustig te blijven en gebruik jouw noodmedicatie zoals je arts heeft uitgelegd. Helpt dat niet of krijg je echt moeite met ademen, neem dan meteen contact op met een arts of zoek dringende medische hulp.
Het is verstandig om vooraf te weten wat je moet doen als je klachten plots verergeren. Een persoonlijk actieplan kan daarbij helpen.
Kan je met astma een normaal leven leiden?
In veel gevallen wel. Met een goede behandeling en een goede opvolging kan je met astma meestal gewoon werken, sporten, reizen en je dagelijkse activiteiten doen.
Het belangrijkste is dat je signalen van jouw lichaam niet negeert en op tijd aan de bel trekt als jouw klachten veranderen.
Vragen over jouw medicatie of inhalator?
Heb je vragen over jouw astmamedicatie? Twijfel je of je jouw inhalator goed gebruikt? Of wil je weten waar je op moet letten in het dagelijks leven? Bij Apotheek An De Witte helpen we je graag verder. Kom zeker eens langs.