In België hebben naar schatting 50.000 mensen de ziekte van Parkinson. Het is een ziekte waar je ongetwijfeld al van gehoord hebt, maar die toch vaak nog vragen oproept. Misschien ken je iemand met Parkinson in je familie of vriendenkring. Misschien merk je zelf bepaalde veranderingen op, zoals trager bewegen, stijvere spieren of beven. En omdat we met z’n allen ouder worden, krijgen steeds meer mensen met deze aandoening te maken. Rechtstreeks of onrechtstreeks.
Toch wordt Parkinson niet altijd meteen herkend. De eerste signalen zijn meestal vaag en worden soms toegeschreven aan ouder worden, stress of vermoeidheid. Daarom is het nuttig om te weten wat Parkinson precies is, welke klachten naar boven komen en wanneer het verstandig is om een arts te raadplegen.
Wat is de ziekte van Parkinson?
Bij de ziekte van Parkinson gaan zenuwcellen in een bepaald deel van de hersenen langzaam achteruit. Die cellen maken dopamine aan. Dat is een stof die helpt om bewegingen soepel en goed te sturen. Wanneer er minder dopamine is, worden bewegingen trager en stijver. Ook je evenwicht en coördinatie kunnen minder goed werken.
Parkinson is een chronische en progressieve ziekte. Dit houdt in dat de aandoening niet geneest en steeds erger wordt in de loop van de tijd. Hoe snel dat gebeurt, verschilt sterk van persoon tot persoon.
Wat zijn de oorzaken?
Bij de meeste mensen ontstaat de ziekte van Parkinson door een combinatie van factoren. Erfelijkheid kan een rol spelen, maar ook leeftijd en omgevingsfactoren zijn van belang. Meestal is er dus niet één duidelijke oorzaak aan te wijzen.
Wat zijn de eerste signalen?
De eerste klachten zijn vaak subtiel. Mogelijke vroege signalen zijn:
- beven van een hand, vinger, voet of kin in rust
- trager bewegen dan vroeger
- stijve spieren
- een kleiner handschrift
- minder goed ruiken
- een zachtere stem
- minder meebewegen van één arm tijdens het wandelen
- slechter slapen of veel bewegen in je slaap
- verstopping
- somberheid of minder energie zonder duidelijke reden
Niet iedereen met deze klachten heeft Parkinson. Maar als meerdere signalen samen voorkomen of langzaam toenemen, is het verstandig om een arts te raadplegen.
Wat zijn de typische symptomen?
Parkinson geeft zowel bewegingsklachten als andere klachten.
Bewegingsklachten
De drie bekendste symptomen zijn:
- trillen in rust
- traagheid van bewegen
- stijfheid van spieren
Daarnaast kun je ook last krijgen van evenwichtsproblemen, een gebogen houding, moeilijk op gang komen met stappen en een minder expressieve gezichtsuitdrukking.
Andere klachten
Parkinson is meer dan alleen een bewegingsziekte. Veel mensen hebben ook last van:
- vermoeidheid
- pijn
- verstopping
- slaapproblemen
- problemen met concentratie of geheugen
- angst of sombere gevoelens
- duizeligheid bij rechtstaan
- slik- of spraakproblemen
Hoe wordt Parkinson vastgesteld?
Er bestaat geen eenvoudige test die Parkinson met zekerheid aantoont. De diagnose wordt meestal gesteld door een arts of neuroloog op basis van je verhaal, een lichamelijk onderzoek en het verloop van de klachten. Soms zijn extra onderzoeken nodig om andere oorzaken uit te sluiten.
Hoe verloopt de ziekte?
Parkinson verloopt bij iedereen anders. Bij sommige mensen gaan de veranderingen traag, bij anderen sneller. In het begin werken medicijnen vaak goed. Later kunnen klachten veranderen en kunnen nieuwe problemen ontstaan, zoals schommelingen in het effect van de medicatie, meer evenwichtsproblemen of moeilijkheden bij dagelijkse activiteiten.
Het is belangrijk om te weten dat veel mensen met Parkinson nog jarenlang actief blijven, zeker wanneer de behandeling goed wordt opgevolgd en aangepast.
Hoe wordt Parkinson behandeld?
Parkinson kan op vandaag nog niet genezen worden, maar de klachten kunnen meestal wel behandeld worden.
Medicijnen
De behandeling bestaat uit geneesmiddelen die het tekort aan dopamine opvangen of het effect van dopamine versterken. Daardoor verlopen bewegingen soepeler en verminderen stijfheid en traagheid.
Beweging en begeleiding
Naast medicijnen zijn ook andere vormen van zorg heel belangrijk, zoals:
- kinesitherapie of oefentherapie
- logopedie bij stem- of slikproblemen
- ergotherapie voor hulp in het dagelijks leven
- voedingsadvies
- begeleiding rond slaap, stemming en vermoeidheid
Operatie
Bij sommige mensen kan een hersenoperatie overwogen worden wanneer medicijnen onvoldoende helpen of veel schommelingen geven. Dat is niet voor iedereen geschikt.
Wanneer ga je best naar een arts?
Neem best contact op met je huisarts als je merkt dat je:
- onverklaarbaar trager beweegt
- vaker trilt in rust
- stijver wordt
- slechter je evenwicht bewaart
- meerdere vroege signalen van Parkinson herkent
Een vroege diagnose is belangrijk om sneller de juiste begeleiding en behandeling te starten.
Wat kan de apotheek voor je betekenen?
Bij Apotheek An De Witte kunnen we je op verschillende manieren ondersteunen:
- uitleg geven over het juiste gebruik van medicatie
- helpen om medicatie op vaste tijdstippen in te nemen
- waarschuwen voor mogelijke wisselwerkingen
- tips geven bij bijwerkingen, verstopping of slikproblemen
- je doorverwijzen naar een arts bij nieuwe of verergerende klachten
Een goed medicatieschema is bij Parkinson extra belangrijk, omdat het tijdstip van inname vaak een groot verschil maakt.
Zit je met vragen? Kom zeker eens langs.
Deze tekst is algemeen informatief en vervangt geen medisch advies. Bij klachten of twijfel neem je best contact op met jouw huisarts of specialist.